Nem alma cihazları kompresörlü bir yük olduğu için, sürekli akımlarının yanı sıra kalkış (yol alma) akımı da tasarımda dikkate alınmalıdır. Sahada karşılaşılan arızaların önemli bölümü cihazdan değil, beslemeden kaynaklanır.
1. Etiket Değerini Okuyun
Cihaz etiketindeki güç (W) ve akım (A) değeri, çalışma koşuluna göre değişir. Yüksek nem ve sıcaklıkta kompresör daha çok çeker. Seçim, etiketteki maksimum akıma göre yapılmalıdır.
2. Sigorta Tipi
- Kompresörün kalkış akımı, sürekli akımının birkaç katıdır ve saniyenin altında sürer.
- Bu nedenle C tipi otomat, motorlu yüklerde B tipine göre daha uygundur; B tipi gereksiz açmalara neden olabilir.
- Sigorta değeri, cihaz akımının üzerinde ancak kablo taşıma kapasitesinin altında seçilir. Sigortayı büyütmek, ince kabloyu korumasız bırakır.
3. Kablo Kesiti ve Uzatma
- Uzun mesafede gerilim düşümü kompresörü zorlar; 25 metreyi aşan hatlarda kesit bir kademe artırılmalıdır.
- Makaralı uzatma kabloları sarılı hâlde kullanılmamalıdır — sarım ısınır, yalıtım zarar görür.
- Şantiye ve ıslak ortamda kablo, ezilmeye ve suya karşı korunmalı; ek noktaları zeminde bırakılmamalıdır.
4. Kaçak Akım Koruması ve Topraklama
- Islak alanlarda 30 mA kaçak akım rölesi zorunlu kabul edilmelidir.
- Cihaz gövde topraklaması, su ile çalışan bir ekipmanda hayati öneme sahiptir; topraksız prizde çalıştırılmamalıdır.
- Aynı hatta çok sayıda cihaz varsa, kaçak akımların toplamı röleyi gereksiz açtırabilir; hatlar bölünmelidir.
5. Sık Yapılan Hatalar
- Aydınlatma hattından besleme yapmak — kesit yetersiz kalır.
- Cihazı prizden değil, higrostatın yükünü taşıyamayacağı bir kontaktörden anahtarlamak.
- Elektrik kesintisi sonrası otomatik yeniden başlatma özelliğini dikkate almamak; gözetimsiz mekânlarda bu özellik aranmalıdır.
Üç Fazlı Cihazlarda Ek Kontroller
- Faz sırası: Bazı kompresör ve fan tiplerinde yanlış faz sırası ters dönüşe ve kapasite kaybına yol açar; devreye almada mutlaka kontrol edilmelidir.
- Faz dengesizliği: Fazlar arası gerilim farkı motorun ısınmasına neden olur.
- Faz koruma rölesi: Faz kaybında motoru koruyan bu eleman, şantiye beslemelerinde özellikle önerilir.
Jeneratör ve Şantiye Beslemesi
Şantiyede cihazlar sıklıkla jeneratörden beslenir. Jeneratör gücü, kompresörün kalkış akımını karşılayacak şekilde seçilmelidir; sınırda seçilen jeneratörde gerilim çöker ve cihaz koruma devresine girer. Birden çok cihaz varsa kalkışların aynı anda olmaması için zaman gecikmeli devreye alma planlanmalıdır.
Devreye Alma Ölçümleri
- Boştaki ve yükteki besleme gerilimi
- Çalışma akımı — etiket değeriyle karşılaştırılır
- Topraklama sürekliliği
- Kaçak akım rölesi test butonu ile fonksiyon kontrolü
- Kablo bağlantı noktalarında sıcaklık kontrolü (gevşek klemens en sık arıza nedenidir)
Sık Sorulan Sorular
Cihazı priz saatiyle çalıştırabilir miyim? Mekanik priz saatlerinin akım kapasitesi çoğu zaman yetersizdir ve kompresörlü yük için uygun değildir. Kontrol higrostat üzerinden yapılmalıdır.
Sigorta sık atıyor, değerini büyütebilir miyim? Hayır. Sigorta kabloyu korur; büyütmek kabloyu korumasız bırakır. Önce çekilen akım ve bağlantılar kontrol edilmelidir.
Elektrik altyapınıza uygun cihaz ve montaj planı için teknik ekibimize danışın.